Banner
Banner đại hội đảng PC
Banner đại hội đảng điện thoại

XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA

XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA

1. ĐẠI CƯƠNG

 

Xuất huyết tiêu hóa ở trẻ em ít gặp, biểu hiện bằng nôn máu, đi ngoài phân máu, và thường là nhẹ.

 

Tùy theo vị trí xuất huyết so với góc Treitz mà người ta phân loại: xuất huyết tiêu hóa trên và xuất huyết tiêu hóa dưới trong đó xuất huyết tiêu hóa trên thường gặp.

 

2.NGUYÊN NHÂN

* Xuất huyết tiêu hóa trên:

Thường gặp viêm loét dạ dày, vỡ, dãn tĩnh mạch thực quản, Mallory

weiss, trào ngược dạ dày thực quản.

 

 

Sơ sinh

Trẻ em

 

Rối loạn đông máu

Stress ulcer

 

Viêm dạ dày

Viêm dạ dày

 

Stress ulcer

Viêm thực quản do trào ngược dạ dày thực quản

 

Nuốt máu mẹ

Mallory Weiss do nôn ói nhiều gây trầy niêm mạc

 

Viêm thực quản

thực quản

 

 

 

Dị dạng mạch máu

Vỡ, dãn tĩnh mạch thực quản

 

 

 

Rối loạn đông máu

Dị dạng mạch máu

 

 

 

 

Rối loạn đông máu

 

* Xuất huyết tiêu hóa dưới:

Thường gặp lồng ruột, túi thừa Meckel, nứt hậu môn, polype đại tràng , dị dạng mạch máu.

 

Sơ sinh

Trẻ em

 

Viêm ruột nhiễm trùng

Viêm ruột nhiễm trùng

 

Dị ứng sữa

Nứt hậu môn

 

Lồng ruột

Polype đại tràng

 

Nứt hậu môn

Lồng ruột

 

Dị sản hạch limphô

Xoắn ruột

 

Xoắn ruột

Túi thừa Meckel

 

Viêm ruột hoại tử

Henoch Scholein

 

Túi thừa Meckel

Dị dạng mạch máu

 

 

H/c tán huyết urê huyết

 

 

Bệnh viêm ruột

 

 

 

 

3. CHẨN ĐOÁN

 

3.1.Lâm sàng

 

 

-Nôn  máu, ia phân máu: số lượng, tính chất.

 

- Triệu chứng kèm: sốt, đau bụng (loét dạ dày tá tràng).

 

-Tiền sử: Dùng thuốc gây tổn thương dạ dày: Aspirin, kháng viêm non-steroide, corticoides. Bệnh dạ dày tá tràng, xuất huyết tiêu hóa, bệnh gan và huyết học (xuất huyết giảm tiểu cầu, rối loạn đông máu bẩm sinh). Có uống các thuốc làm phân có màu đen: sắt, bismuth…

 

-Dấu hiệu thiếu máu nặng.

 

-Khám vùng mũi hầu để loại trừ nguyên nhân xuất huyết từ vùng mũi

 

hầu.

 

-Tìm dấu bầm máu, ban máu.

 

-Khám bụng loại trừ nguyên nhân ngoại khoa như lồng ruột (khối u, dấu hiệu tắc ruột), bệnh lý gan (gan lách to, tuần hoàn bàng hệ, vàng da vàng mắt),

 

đau vùng thượng vị.

 

-Khám trực tràng nếu xuất huyết tiêu hóa dưới: xác định chẩn đoán và xem tính chất phân, tìm sang thương như polype, nứt hậu môn.

 

3.2.Cận lâm sàng:

 

-CTM, đếm tiểu cầu, dung tích hồng cầu.

-Đông máu toàn bộ.

-Siêu âm bụng, X-quang bụng không chuẩn bị. Xquang dạ dày tá tràng cản quang hoặc chụp đại tràng cản quang.

-Nội soi cấp cứu nếu có chỉ định (xem phần chỉ định nội soi cấp cứu).

 

3.3.Chẩn đoán xác định

 

* Xuất huyết tiêu hóa trên:

 

-Đau bụng

 

-Nôn máu, hoặc sonde dạ dày ra máu

 

-Nếu không có hai dấu hiệu trên cũng cần nghĩ đến nếu tiêu phân đen hoặc tiêu máu đỏ tươi ồ ạt.

 

-Viêm loét dạ dày: Tiền sử đau bụng vùng thường vị lúc đói, uống thuốc kháng viêm, corticoide, aspirine

 

-Vỡ dãn tĩnh mạch thực quản

 

+Tiền sử: viêm gan, xơ gan, vàng da xuất huyết tái phát +Lâm sàng: gan lách to, cổ chướng.

 

+Xét nghiệm: giảm tiểu cầu, giảm bạch cầu, transaminase tăng

 

* Xuất huyết tiêu hóa dưới:

 

Tiêu phân đen sệt hay máu đỏ hoặc thăm trực tràng có máu.

 

4. ĐIỀU TRỊ

 

4.1. Nguyên tắc điều trị

 

-Nhịn ăn uống

 

-Bồi hoàn thể tích máu mất.

 

-Nội soi tiêu hóa để chẩn đoán và điều trị cầm máu.

 

-Tìm và điều trị nguyên nhân.

 

4.2. Bệnh nhân có sốc, thiếu máu nặng:

 

-Thở oxy qua cannula mũi hay mask.

 

-Thiết lập hai đường truyền tĩnh mạch lớn.

 

-Lấy máu thử Hct, nhóm máu. Nếu Hct bình thường vẫn không loại trừ mất máu cấp.

 

-Truyền nhanh Lactate Ringer hay nước muối sinh lý 20 mL/kg/15 phút, sau đó 20 mL/kg/giờ cho đến khi có huyết áp.

 

-Truyền máu toàn phần 20 mL/kg/giờ nếu Hct < 30% và bệnh nhân tiếp tục ói máu.

 

-Nhịn ăn.

 

-Rửa dạ dày với nước muối sinh lý để cầm máu hiện nay không dùng vì có thể gây tăng xuất huyết do ngăn cản cục máu đông thành lập ở vị trí chảy máu.

 

-Trong trường hợp xuất huyết tiêu hóa trên nghi do viêm loét dạ dày tá tràng: Thuốc ức chế bơm proton :

 

+Omeprazole tĩnh mạch trong 3 ngày sau đó chuyển sang đường uống.

 

+Thuốc thay thế  Ranidine 1-2mg/kg/liều TMC, mỗi 6 - 8 giờ (tối đa 50

 

mg).

 

+ Omeprazol là thuốc chọn lựa hiệu quả hơn Ranitidine..

 

-Trong trường hợp xuất huyết tiêu hóa do vỡ dãn tĩnh mạch thực quản

 

+Octreotide: Sandostatine tổng hợp cõ tác dụng làm giảm áp lực tĩnh mạch cửa, co mạch nội tạng nên làm giảm xuất huyết liều 1-2 mg/kg tiêm tĩnh mạch chậm sau đó 1mg/kg/ giờ, 0,25 mg/kg/giờ.

 

 

-Đặt sonde Sengstaken – Blackmore: hiện nay từ khi có phương tiện nội soi thì ít dùng vì ít hiệu quả và nhiều biến chứng nguy hiểm.

 

-Vitamine K1: chỉ định trong các trường hợp bệnh lý gan, rối loạn đông máu, liều 1 mg/kg TB hay TM (tối đa 10 mg).

 

-Huyết tương đông lạnh trong trường hợp rối loạn đông máu: 10 mL/kg

 

TTM.

 

-Nội soi tiêu hóa:

 

+Hội chẩnđể nội soi tiêu hóa

 

                  +Thường sau 12-24 giờ khiổn định huyết động học và tình trạng xuất

 

huyết.

 

+Nội soi cấp cứu để cầm máu khi thất bại điều trị nội khoa, tiếp tục xuất huyết ồ ạt, huyết động học không ổn định .

 

-Ngoại khoa: Phẫu thuật cầm máu khi thất bại với các phương pháp nội khoa và nội soi cầm máu hoặc tổng lượng máu truyền > 85 ml/kg.

 

4.3. Bệnh nhân ổn định: Không sốc, chảy máu ít, toàn trạng chung ổn:

 

 -Tạm nhịn ăn trong khi xem xét chỉ định nội soi và phẫu thuật.

 

-Không rửa dạ dày.

 

-Tìm và điều trị nguyên nhân

 

+Omeprazole tĩnh mạch hoặc uống kết hợp thuốc diệt HP nếu có bằng chứng nhiễm ( sinh thiết, test thở hoặc test phát hiện kháng nguyên trong phân).

 

+Xem xét chỉ định nội soi tiêu hóa điều trị: thời điểm thường là sau  24 giờ nội soi tiêm cầm máu Adrenaline hoặc tiêm xơ (vỡ dãn tĩnh mạch thực quản)

 

+Nghi túi thừa Meckel: xem xét chỉ định nội soi ổ bụng...

+Lồng ruột, polype: phẫu thuật.

 

4.4. Chỉ định nội soi tiêu hóa

 

-Xuất huyết tiêu hóa nặng cần truyền máu hoặc đe dọa tính mạng

 

-Xuất huyết tiêu hóa tái phát.

 

-Cấp cứu khi: Thường xuất huyết tiêu hóa trên ở trẻ em tự cầm sau điều trị nội khoa vì thể hiếm khi cần nội soi cấp cứu.

 

Nội soi tiêu hóa: Cần phải ổn định dấu hiệu sinh tồn trước và không có rối loạn đông máu nặng.

 

4.5. Chỉ định phẫu thuật

 

-Bệnh lý ngoại khoa: Lồng ruột, polype, túi thừa Meckel, ruột đôi.

 

-Thất bại điều trị nội khoa và nội soi cầm máu, còn xuất huyết khi lượng máu truyền trên 85 ml/kg.

 

 

5.TIẾN TRIỂN- TIÊN LƯỢNG:

 

  -Tiến triển: Ỉa phân đen có thể vẫn còn ở ngày 3-5 sau khi ngưng xuất huyết tiêuhóa.

 

-Tiên lượng: thường tự hết

 

Tỉ lệ tái phát cao gần 40%

 

Hiếm phẫu thuật (5%) từ khi áp dụng nội soi tiêu hóa cầm máu.

 

6. PHÒNG NGỪA

 

-Viêm loét dạ dày: tránh uống thuốc kháng viêm, Aspirine.

 

-Dãn tĩnh mạch thực quản: Điều trị nguyên nhân

(Lượt đọc: 7391)

Tin tức liên quan

  • Quảng cáo
    • Banner đại hội đảng PC
  • Cấp cứu 115
  • Đường dây nóng
  • Khuyến cáo phòng chống bệnh viêm phổi cấp do vi rút Corona
  • Học tập làm theo lời bác
  • Chương trình mục tiêu quốc gia
  • Đại hội đảng
  • Lịch công tác
  • Hình ảnh hoạt động
  • Câu lạc bộ Tim mạch
  • Câu lạc bộ Tiểu đường
  • Câu lạc bộ Hen - COPD
  • Liên kết web
    • Bộ Y Tế
    • Bất Động Sản
    • Báo Quảng Ninh
    • Sở Y tế Quảng Ninh
    • Báo cáo hoạt động khám chữa bệnh
    • Bệnh viện Bãi Cháy
    • Bệnh viện Sản nhi Quảng Ninh
    • CDC
    • Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm
    • Bệnh viện Cẩm phả
    • Bệnh viện Đa khoa khuc vực Cẩm phả
    • Bệnh viện Lao và phổi
    • Bệnh viện Phục hồi chức năng Quảng Ninh
    • Bệnh viện Việt Nam Thụy Điển Uông Bí
    • Bệnh viện Y dược cổ truyền Quảng Ninh
    • Trung tâm y tế Hạ Long
    • Trung tâm Y tế huyện Ba Chẽ
    • Trung tâm Y tế huyện Bình Liêu
    • Trung tâm Y tế huyện Đầm Hà
    • Trung tâm Y tế huyện Hải Hà
    • Trung tâm Y tế huyện Hoành Bồ
    • Trung tâm Y tế huyện Tiên Yên
    • Trung tâm Y tế huyện Vân Đồn
    • Trung tâm Y tế Thành phố Cẩm Phả
    • Trung tâm Y tế Thành phố Móng Cái
    • Trung tâm Y tế Thành phố Uông Bí
    • Trung tâm Y tế thị xã Đông Triều
    • Trung tâm Y tế thị xã Quảng Yên
    • Bệnh viện 108
    • Trung tâm DI & ADR quốc gia
    • Bệnh viện Bạch Mai
    • Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ
    • Bệnh viện Việt Đức
    • Sở Y tế tỉnh Phú Thọ
    • Bất động sản Việt Nam